Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nin açıklamasına göre, Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) Projeleri Raporu'nda, 2025 yılı için 475 UDY projesinin çekildiği belirtiliyor. Bu projeler kapsamında toplam 21,1 milyar dolarlık yatırım harcaması beklenirken, 47 bin 251 kişilik yeni istihdam hedefleniyor.
Rapor, çokuluslu şirketlerin resmi yatırım duyurularını temel alarak, 'proje odaklı' bir yöntemle Türkiye'nin UDY performansını derinlemesine inceliyor. Bu yaklaşım, yatırım kararlarının duyuru aşamasından itibaren izlenmesini sağlayarak, yatırımcı stratejileri ve ekonomik etkilerine dair güçlü bir perspektif sunuyor.
Geleneksel sermaye akımı verilerine ek olarak, bu yöntemle UDY projelerinin sayısı, konumu, sektörü, faaliyet alanı, kaynak ülkesi, öngörülen sermaye harcaması, istihdamı ve yatırımcı profili gibi detaylar bütüncül biçimde analiz ediliyor.
Rapor, Türkiye'nin yatırım ortamına ilişkin zengin veri seti ve uluslararası standartlarda metodolojiyle hazırlanarak, yatırımcılar, politika yapıcılar ve araştırmacılar için temel bir kaynak oluşturuyor.
2025'te uluslararası yatırımcılar tarafından duyurulan 475 sıfırdan (greenfield) UDY projesi, sektörler genelinde güçlü bir çeşitliliğe ve büyüme işaretlerine sahip. Proje sayısı bakımından tarım-gıda, yazılım ve bilgi teknolojileri ile makine ve ekipman sektörleri ön planda.
Toplam yatırım tutarlarında iletişim, otomotiv, ulaştırma ve depolama, elektronik komponentler ile yenilenebilir enerji sektörleri dikkat çekiyor. Yatırımcıların yeşil, dijital ve teknoloji odaklı alanlara yöneldiği gözlemleniyor.
Faaliyet alanı dağılımında, yatırımlar sanayi üretimi ve dijital altyapı etrafında yoğunlaşıyor. İmalat faaliyetleri 262 proje ve 8,44 milyar dolarlık yatırım tutarıyla lider konumda, Türkiye'nin küresel üretim ve ihracat merkezi rolünü güçlendiriyor.
Bilgi ve iletişim teknolojileri ile internet altyapısına yönelik yatırımlar, veri merkezi ve 5G teknolojileri sayesinde 6,74 milyar dolara ulaşarak önemli büyüme gösteriyor. Lojistik yatırımlar sermaye harcamasındaki artışla öne çıkarken, elektrik üretimi ve AR-GE yatırımlarındaki yükseliş, yeşil dönüşüm ve yenilikçi büyümeyi işaret ediyor.
Kaynak ülke dağılımı, Türkiye'nin geniş bir yatırımcı yelpazesine sahip olduğunu ortaya koyuyor. Avrupa ülkeleri proje sayısında liderliğini sürdürürken, Kuzey Amerika ve Uzak Doğu Asya ülkelerinin katkısıyla çeşitlilik artıyor.
Yatırım tutarı açısından ABD, Çin ve Almanya ön planda olurken, Lüksemburg, Hollanda ve Birleşik Krallık gibi finans merkezlerinin rolü büyüyor. Körfez ülkelerinin, Birleşik Arap Emirlikleri öncülüğünde veri merkezi yatırımlarına artan ilgisi, Türkiye'nin dijital altyapı konumunu güçlendiriyor.
Genel değerlendirmede, 2025 verileri Türkiye'nin yalnızca üretim üssü olmadığını, dijital altyapı, yüksek teknoloji ve hizmetler alanında entegre bir platform haline geldiğini gösteriyor. Bu çeşitlilik, Türkiye'nin küresel yatırımcılar için cazibesinin arttığını teyit ediyor.
Rapor, sıfırdan (greenfield) UDY projelerinin yanı sıra uluslararası yatırımcıların birleşme ve satın alma işlemlerini de kapsayarak yatırım görünümünü bütüncül biçimde ele alıyor.
Raporda, birleşme ve satın alma duyurularında güçlü bir artış kaydedilirken, işlem sayısı yüzde 33 artarak 124'e, işlem hacmi ise 6,7 milyar dolara yükseliyor. Bu işlemler yazılım ve bilgi teknolojileri ile iş ve finansal hizmetler sektörlerine odaklanıyor.
Birleşme ve satın alma yatırımlarında kaynak ülke dağılımında ABD, Birleşik Krallık ve Almanya lider olurken, Körfez ülkelerinin dijital sektörlere ilgisi dikkat çekiyor.
Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı, rapora ilişkin değerlendirmesinde Türkiye'nin güçlü üretim altyapısı, stratejik konumu ve küresel değer zincirleriyle entegre yapısının, uluslararası yatırımcılar için cazibe merkezi olduğunu vurguluyor. 'Son dönemde artan yatırım ilgisi bu konumumuzu pekiştiriyor. Ancak yatırımları doğru ölçmek ve etkilerini analiz etmek de önemli.'
Küresel değerlendirmelerin, sermaye odaklı ve proje odaklı yaklaşımlar gibi birbirini tamamlayan yöntemlerle yapıldığını belirten yetkili, şunları ekliyor: 'Geçen yıl ilkini yayımladığımız raporla yatırım dinamiklerini proje bazlı analiz etmeye başlamıştık. Bu ikinci raporla kapsamı genişleterek, geleneksel verilerin ötesine geçiyoruz. Bu yaklaşım, yatırım eğilimlerini, sektörel dönüşümü ve etkileri ileriye dönük biçimde ortaya koyuyor. Sıfırdan yatırımlar ile birleşme ve satın alma işlemlerini birleştiren bu çalışma, alandaki boşluğu dolduruyor.'