ABD yönetimi, küresel enerji piyasalarında son dönemde artan oynaklığı azaltmak ve yükselen yakıt fiyatlarının ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla Stratejik Petrol Rezervi’nden önemli miktarda petrol serbest bırakma sürecini başlattı. Yapılan resmi açıklamaya göre hükümet, ilk aşamada 86 milyon varil ham petrolün piyasaya verilmesini öngören takas süreci için teklif çağrısı yayımladı. Bu adım, daha geniş kapsamlı bir planın ilk bölümü olarak görülüyor ve toplamda 172 milyon varillik petrolün rezervlerden çekilmesini kapsayan daha büyük bir stratejinin başlangıcını oluşturuyor. Enerji otoriteleri tarafından yürütülen programın temel amacı, özellikle son dönemde yükselen benzin, dizel ve jet yakıtı fiyatlarını aşağı çekerek hem tüketicilerin üzerindeki maliyet baskısını azaltmak hem de enerji piyasalarında oluşan likidite sorununu hafifletmek olarak açıklanıyor. Yetkililer, piyasaya verilecek petrolün teslimatlarının gelecek haftanın sonuna kadar enerji piyasalarına ulaşmasının beklendiğini ifade ediyor. 86 milyon varillik petrol takasının, uluslararası ortaklarla koordinasyon içinde yürütülen daha geniş bir planın parçası olduğu ve toplamda yaklaşık 400 milyon varillik küresel bir müdahaleye işaret ettiği belirtiliyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin en önemli nedenlerinden biri ise Orta Doğu’da yaşanan askeri gerilimler ve bu gerilimin küresel petrol taşımacılığı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatı ciddi şekilde aksatması oldu. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu stratejik geçitte yaşanan aksama, küresel enerji piyasalarında hızlı fiyat artışlarına yol açtı.
Uygulanan takas modeline göre petrol alan şirketler, belirlenen süre sonunda ödünç aldıkları petrolü ek bir varil primi ile birlikte Enerji Bakanlığı’na geri iade etmek zorunda olacak. Teklif sürecinin 17 Mart günü saat 18.00’de sona ereceği açıklandı.
Öte yandan yönetim, çekilen petrol miktarını ilerleyen dönemde yeniden rezervlere koymak amacıyla gelecek yıl yaklaşık 200 milyon varil ham petrol satın almayı planlıyor. Bu miktar, mevcut çekilişin yaklaşık yüzde 20 üzerinde bir geri dönüş anlamına geliyor.
Enerji uzmanları ise bu hamlenin kısa vadede fiyatları sakinleştirebileceğini ancak Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim devam ettiği sürece petrol arzındaki yapısal sorunları tamamen ortadan kaldırmasının zor olduğunu belirtiyor.