Küresel piyasalarda haftanın ilk işlem gününde doların güç kazandığı ve enerji fiyatlarındaki yükselişin bu hareketi desteklediği gözlemlenirken Goldman Sachs tarafından yapılan değerlendirmede son fiyatlamaların klasik riskten kaçış dinamiklerinden ziyade ticaret hadlerindeki değişimlerle daha yakından ilişkili olduğu vurgulandı. Banka, özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan yükselişin döviz piyasalarında farklı para birimleri üzerinde ayrışmaya yol açtığını belirtirken bu süreçte emtia ihracatçısı ülkelerin para birimlerinin pozitif ayrıştığını ifade etti.
G10 para birimleri arasında Norveç kronu ve Kanada doları enerji fiyatlarındaki artıştan en fazla fayda sağlayan para birimleri olarak öne çıkarken euro ve Japon yeni gibi enerji ithalatına daha bağımlı ekonomilerin para birimlerinin zayıf performans sergilediği dikkat çekti. Gelişen piyasalarda ise Güney Afrika randı ve Hint rupisi gibi para birimlerinde de hareketlilik gözlenirken enerji fiyatlarının bu ülkelerin dış dengeleri üzerindeki etkisinin fiyatlamalara yansıdığı ifade edildi.
Macaristan özelinde ise hafta sonu gerçekleşen seçimlerin ardından siyasi tabloyu değiştiren sonuçların piyasa fiyatlamalarında etkili olduğu görüldü. Muhalefet partisi Tisza’nın parlamentoda üçte iki çoğunluğu elde etmesi, ekonomi politikalarında kapsamlı değişikliklerin önünü açarken Avrupa Birliği ile ilişkilerin güçlenmesi ve fon akışlarının yeniden hızlanabileceği beklentisini beraberinde getirdi. Bu gelişmelerin Macar forintine destek verdiği ve para biriminin risk primindeki düşüşten olumlu etkilenebileceği değerlendirildi.
Goldman Sachs, Macaristan’da ekonomi politikası değişikliklerine yönelik yol haritasının netleşmeye başladığını ve bu sürecin büyüme görünümü ile dış dengeler üzerinde iyileştirici etkiler yaratabileceğini ifade etti. Ancak banka, yüksek enerji fiyatlarının Macaristan ekonomisi açısından önemli bir risk unsuru olmaya devam ettiğini ve özellikle petrol ile doğal gaz ithalatının dış ticaret dengesi üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtti.
Yapılan analizlerde Brent petrol fiyatının varil başına 103 dolar ve Avrupa doğal gaz fiyatlarının megavatsaat başına 48 euro seviyesinde kalması halinde Macaristan’ın net enerji dengesinde 2025 yılına kıyasla yaklaşık 1,3 puanlık bir bozulma yaşanabileceği öngörüldü. Buna karşın Avrupa Birliği fonlarının yeniden devreye girmesi durumunda bu olumsuz etkinin önemli ölçüde dengelenebileceği ifade edildi.
AB fonları kapsamında İyileştirme ve Dayanıklılık Mekanizması çerçevesinde sağlanacak hibelerin GSYİH’nin yaklaşık yüzde 3’üne, kredilerin ise yüzde 1,8’ine karşılık geldiği belirtilirken 2021-2027 bütçe döneminde düzenli fon akışının yıllık yaklaşık yüzde 2,5 seviyesinde katkı sağlayabileceği değerlendirildi.
Goldman Sachs ayrıca döviz piyasalarının geçmişte yaşanan enerji şoklarının ekonomik etkilerini fiyatlamakta geciktiğini hatırlatarak benzer bir sürecin yeniden yaşanabileceğine dikkat çekti. Banka, enerji ithalatına bağımlı olan Filipin pesosu, Tayland bahtı ve Hint rupisi gibi para birimlerinde aşağı yönlü risklerin devam ettiğini ve bu ülkelerin zayıf dış denge görünümü nedeniyle baskı altında kalabileceğini ifade etti.