Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası uzmanları tarafından yayımlanan analizde eşel mobil mekanizmasının enflasyon üzerindeki etkileri detaylı şekilde ele alındı. Mart 2026’da yürürlüğe giren bu sistemin temel amacı küresel petrol fiyatlarındaki artışların iç piyasaya yansımasını sınırlamak olarak açıklandı. Analizde akaryakıt fiyatlarının ulaştırma ve gıda gibi birçok sektörde maliyetleri doğrudan etkilediği vurgulandı. Akaryakıtın tüketici sepetindeki payının yüzde 3,21 seviyesinde olduğu belirtildi. Bunun yanı sıra fiyatların yüksek görünürlüğü nedeniyle beklentiler üzerinde güçlü etkisi olduğu ifade edildi. Eşel mobil sisteminin vergi ayarlamaları üzerinden çalıştığı açıklandı. Uluslararası fiyat artışlarında ÖTV indirimi yapılarak fiyat artışının sınırlandığı belirtildi. Bu mekanizmanın otomatik bir dengeleyici işlev gördüğü vurgulandı. TCMB hesaplamalarına göre petrol fiyatlarındaki artış enflasyonu önemli ölçüde etkileyebiliyor. Ancak eşel mobil sistemi bu etkiyi azaltıyor. Brent petroldeki yüzde 10’luk artışın etkisinin sınırlı kaldığı ifade edildi. Alternatif senaryolarda enflasyon üzerindeki etkilerin düşürüldüğü hesaplandı. Petrol fiyatlarının 70 dolar seviyesinde olması durumunda etkilerin önemli ölçüde azaldığı görüldü. 90 dolar senaryosunda ise sistemin etkisi daha belirgin hale geldi. Bu durum enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısını sınırlıyor. TCMB uzmanları sistemin dezenflasyon sürecine katkı sağladığını belirtiyor.
TCMB’den Eşel Mobil Analizi: Sistem Enflasyonu Nasıl Sınırlıyor
