ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı kapsamlı açıklamada NATO müttefiklerine yönelik son derece sert ifadeler kullanarak ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü askeri süreçte yeterli destek verilmediğini öne sürdü ve bu durumu açık bir şekilde eleştirerek ittifak içindeki güven tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Trump paylaşımında özellikle Avrupa ülkelerinin askeri risk almaktan kaçındığını savunurken, İran’ın nükleer kapasitesine karşı yürütülen operasyonlara katılmayan müttefikleri “korkak” olarak nitelendirdi ve ABD’nin tek başına hareket etmek zorunda kaldığını ima eden bir dil kullandı.
Açıklamasında NATO’nun ABD olmadan etkisiz bir yapı haline geleceğini ileri süren Trump, ittifakın askeri caydırıcılığının büyük ölçüde Washington’a bağlı olduğunu savunarak bu durumun artık daha açık görülmesi gerektiğini ifade etti.
Trump ayrıca petrol fiyatlarındaki yükselişe dikkat çekerek, müttefik ülkelerin bu durumdan şikayet ettiğini ancak Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişin sağlanmasına katkı sunmak konusunda isteksiz davrandığını dile getirdi ve bunun basit bir askeri operasyonla çözülebileceğini öne sürdü.
Öte yandan Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Hollanda, Japonya ve Kanada tarafından yayımlanan ortak bildiride boğazdan güvenli geçiş için uluslararası iş birliğine açık olunduğu belirtilirken, doğrudan askeri müdahaleye dair temkinli bir yaklaşım benimsendiği görüldü.
Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bu tür operasyonların hayata geçirilmesi için öncelikle çatışmaların sona ermesi gerektiğini ifade ederek askeri değil diplomatik bir çözümün öncelikli olduğunu vurguladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Avrupa Birliği zirvesi sonrasında yaptığı açıklamada uluslararası hukukun korunmasının ve tansiyonun düşürülmesinin öncelikli hedef olması gerektiğini belirterek doğrudan çatışmaya girme konusunda isteksizliğin altını çizdi.